Việt Nam: Quốc hội tái nhóm, cử tri quan tâm nhất gì?

https://www.bbc.com/vietnamese/vietnam-52790409
Quốc Phương
BBC News Tiếng Việt

Hồ Duy Hải trong một phiên tòaBản quyền hình ảnhNGUYEN THI LOANImage captionHồ Duy Hải trong một phiên tòa

Có rất nhiều vấn đề mà cử tri, công luận và người dân đang quan tâm và muốn Quốc hội Việt Nam lưu ý, xử lý hay giải đáp, theo ý kiến của một số nhà quan sát, bình luận thời sự, chính trị trao đổi với BBC News Tiếng Việt hôm 22/05/2020.

Trước hết, qua bút đàm, từ Việt Nam và hải ngoại, các ý kiến trên quan điểm riêng bình luận về đâu là những chủ đề, vấn đề được quan tâm tại thời điểm hiện nay:

Phó Giáo sư Nguyễn Hoàng Ánh (Giảng viên đại học tại Hà Nội): Theo tôi, tình hình lao động việc làm sau covid, việc phòng chống dịch bệnh, chống tham nhũng, Biển Đông, tài nguyên và môi trường, tình hình nông nghiệp, nông thôn, Giáo dục và đấu tranh phòng, chống tội phạm… là những vấn đề đang được cử tri quan tâm.

Tiến sỹ Nguyễn Xuân Diện (Viện Hàn lâm Khoa học Việt Nam): "Đến hẹn lại lên", các kỳ họp Quốc hội diễn ra thường là rất định kỳ. Trước ngày khai mạc các kỳ họp, Tổng Thư ký Quốc hội lại tổ chức họp báo để thông tin tới cử tri và báo chí về các nội dung làm việc của kỳ họp. Cuộc họp báo kiểu này thường có nội dung giống nhau, và thường không phải là vấn đề mà cử tri thực sự quan tâm, tức là không phải là những vấn đề nóng bỏng của đất nước. Có lẽ vì quá quen với các kỳ họp Quốc hội nên dư luận xã hội cũng không quan tâm nhiều, trừ các cán bộ hưu trí ở các thành phố do họ có thời gian rảnh rỗi. Và như thế, các kỳ họp Quốc hội ít đáp ứng được các quan tâm của cử tri.

Lần này, trong cuộc tiếp xúc cử tri trước kỳ họp, cử tri thành phố Hồ Chí Minh đã đề nghị Quốc hội 2 vấn đề thực sự đang được cử tri cả nước quan tâm là: Quốc hội cần ra Nghi quyết về Biển Đông, và Quốc hội phải có giám sát tối cao về vụ án Hồ Duy Hải.

Qua quan sát mạng xã hội tôi thấy cử tri quan tâm đến 7 vấn đề sau, đòi hỏi Quốc hội phải thể hiện rõ vai trò của một "Cơ quan đại biểu cao nhát của Nhân dan, cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất" của đất nước, đặc biệt là việc "giám sát tối cao đối với hoạt động của Nhà nước"(Hiến pháp, Chương V, điều 69):

Đánh giá tình hình và ra Nghị quyết về Biển Đông; Giám sát tối cao vụ án Hồ Duy Hải; Lắng nghe nguyện vọng của dân và Giám sát tối cao vụ án Đồng Tâm; Đánh giá các dự án có liên quan đến Trung Quốc (Đường trên cao Cát Linh -Hà Đông), việc người Trung Quốc chiếm lĩnh các khu đất trọng yếu về an ninh quốc gia, các doanh nghiệp Trung Quốc ở Bắc Giang, Hải Phòng, Quảng Ninh lũng đoạn và vi phạm pháp luật Việt Nam…;

Tình hình lãng phí ngân sách quốc gia ở các dự án về bảo tàng, tượng đài, khu du lịch núp bóng di tích (Bãi cọc Cao Quỳ, Bảo tàng Nông nghiệp Miền Tây v.v…; Đánh giá tình hình kinh tế xã hội sau Đại dịch Covid-19, đặc biệt là các gói hỗ trợ dân nghèo và thực hiện các chính sách khoan thư sức dân.

Còn Luật mà dân đòi đã lâu, Quốc hội nợ đã lâu là Luật Biểu tình.

Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng và khả năng ân giảm tử hình cho Hồ Duy Hải

Việt Nam: Tuyên truyền về Hồ Chí Minh, kết quả thế nào?

Tranh luận mô hình ‘tư bản’ hay ‘xã hội chủ nghĩa’ với thực tế Việt Nam

Đại hội 13: Đã đến lúc VN dám buông mô hình TQ?

p08dpd46.jpg

Việt Nam lần đầu họp quốc hội trực tuyến

Nhà báo, cựu Đạo diễn truyền hình Song Chi: Thứ nhất, vụ án Hồ Duy Hải phải điều tra lại từ đầu: dù Hồ Duy Hải có tội hay không thì cũng phải có những kết luận thuyết phục được lòng người.

Vụ án này, như chúng ta thấy, có quá nhiều sai sót từ trong quá trình điều tra cho tới xét xử mà báo chí chính thống lẫn báo chí tự do, mạng xã hội đã đề cập đến rất nhiều, thiết nghĩ không cần phải lặp lại nữa. Nhưng cách tiếp cận của Hội đồng thẩm phán trong phiên Giám đốc thẩm vừa qua vẫn không khác cách tiếp cận của hội đồng xét xử trong hai phiên tòa sơ thẩm và phúc thẩm, nghĩa là vẫn chủ yếu dựa trên lời thú tội của Hồ Duy Hải mà thiếu những bằng chứng thuyết phục, trong khi chúng ta đều biết, muốn có một phiên tòa công bằng, công minh thì nguyên tắc cơ bản là phải trọng chứng hơn trọng cung.

Được biết "Cơ quan của Quốc hội đang xem xét vụ Hồ Duy Hải" (báo Tuổi Trẻ) Viện trưởng "Viện KSND tối cao sẽ đề nghị xem xét lại vụ Hồ Duy Hải", (báo Thanh Niên) bắt đầu từ những ý kiến của một số đại biểu quốc hội. Đó là những tín hiệu đáng mửng. Dư luận để nghị Viện Kiểm Sát NDTC kháng nghị Giám đốc thẩm, Quốc hội xem xét, giám sát vụ án Hồ Duy Hải, thậm chí điều tra lại từ đầu.

Thứ hai, từ vụ án Hồ Duy Hải và làm thế nào để tránh oan sai: Chế độ độc đảng thì khó hơn, tỷ lệ oan sai sẽ nhiều hơn đa đảng. Nhưng với tình thế độc đảng có thể làm gì để cải thiện? Đó là trọng chứng hơn trọng cung-nhất là ở ta không hiếm trường hợp có bạo hành để bức cung, mớm cung. Phải cho luật sư được tham gia ngay từ đầu. Nếu có thể thông qua Luật im lặng/Quyền được im lặng cho người bị tình nghi thì rất tiến bộ, mà nếu chưa thì mọi cuộc hỏi cungg phải có luật sư, có camera giám sát. Trong các phiên tòa, tránh hiện tượng bổ nhiệm người vào các vị trí chồng chéo, có thể dẫn đến sự thiếu khách quan như ông Nguyễn Hòa Bình vừa rồi. Và cuối cùng, Luật sư phải được tranh cãi trước tòa.

Một vấn đề cũng nên được đặt ra: Có nên giữ án tử hình hoặc giảm bớt, chỉ giữ án tử hình với những tội danh như gián điệp, giết người hàng loạt, tham nhũng ở mức độ rất nặng, buôn bán ma túy với trọng lượng lớn… còn lại nên bỏ. Và với tù nhân tử hình trong thời gian chờ thi hành án cũng nên bỏ cùm chân. Thử tưởng tượng Hồ Duy Hải suốt 12 năm qua bị cùm 24/24 nếu bị oan sai thì sai lầm này ai trả nổi? Mà ngay cả không phải oan sai, nếu thời gian chờ án tử quá lâu, có nên cùm chân 24/24 như vậy?

Thứ ba, một điều nữa khiến hình ảnh của nhà cầm quyền VN trở nên tệ hại trong mắt quốc tế và tạo nên nhiều bức xúc trong dư luận đó là những bộ luật mơ hồ chống lại người bất đồng chính kiến. Sau kỳ họp Quốc hội lần trước, từ ngày 1.1. 2018, các tội danh "Tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân"(điều 79 Luật Hình sự cũ), "Tội tuyên truyền chống Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam" (điều 88 luật hình sự cũ) và "Tội lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân"(điều 258 Luật Hình sự cũ) đều được giữ lại trong Bộ luật Hình sự tu chính nhưng thay đổi số thứ tự điều luật và còn thay đổi về hình phạt cho mỗi tội danh này, theo hướng hà khắc hơn, như tiếp tục giữ quan điểm (quy định) Điều 258 theo hướng định tính mơ hồ, về những hành vi "gây ảnh hưởng xấu", thế nào là "gây ảnh hưởng xấu?" hay "Việc bổ sung thêm sự chế tài đối với cả trường hợp "chuẩn bị phạm tội" của các hành vi theo Điều 79, 88 (Luật Hình sự cũ) cho thấy thái độ ngày càng khắt khe, quyết liệt hơn, muốn dập tắt hành vi ngay từ trong trứng nước.

Hà Nội ngày 17/5Bản quyền hình ảnhGETTY IMAGESImage captionHà Nội ngày 17/5

Đáng quan tâm nhất vì sao?

BBC: Trong các vấn đề, đâu là vấn đề đáng quan tâm giải quyết, xử lý ưu tiên hơn cả và vì sao?

Phó Giáo sư Nguyễn Hoàng Ánh: Trong hoàn cảnh hiện nay, việc khôi phục nền kinh tế, giải quyết công ăn việc làm sau covid, phòng chống dịch bệnh, chống tham nhũng và tình hình biển Đông có vẻ đang được quan tâm hơn cả. Ngoài ra, việc khoán thi tốt nghiệp phổ thông trung học cho địa phương trong khi bài học về gian lận thi cử ở Hà Giang, Sơn La còn đó. Vì lượng thí sinh thi hàng năm rất lớn, liên quan đến gần như mọi gia đình VN, cử tri mong muốn QH yêu cầu Bộ trưởng Bộ Giáo dục đưa ra những biện pháp giám sát hiệu quả hơn thay vì nói chung chung như bây giờ. Có như vậy, sai lầm của những năm trước mới không lặp lại.

Tiến sỹ Nguyễn Xuân Diện: Trong 7 vấn đề tôi đề cập và nêu trên thì 3 vấn đề cần ưu tiên theo tôi là: Đánh giá tình hình và ra Nghị quyết về Biển Đông; Giám sát tối cao vụ án Hồ Duy Hải; Lắng nghe nguyện vọng của dân và Giám sát tối cao vụ án Đồng Tâm;

Một Nghị quyết về Biển Đông thể hiện rõ ý chí và nguyện vọng của 96 triệu dân Việt Nam trước tình hình ngày càng phức tạp trên Biển Đông là điều cần được quan tâm trước hết, bởi đó còn thể hiện trách nhiệm của Quốc hội trước lịch sử và thế đứng và trách nhiệm của Việt Nam trước khu vực và thế giới.

Vụ án Hồ Duy Hải và vụ thảm sát Đồng Tâm là hai vấn đề động đến tính chính danh của Nhà nước, đến tính chính danh của nền Tư pháp và động đến đạo đức và tâm linh của mỗi người dân Việt Nam. Lòng tin của dân vào thể chế sẽ còn hay mất là phụ thuộc vào việc giải quyết hai vụ án này.

Đạo diễn Song Chi: Đó là điều chỉnh, bổ sung những điều luật để tránh tình trạng oan sai. Bỏ những điều luật mơ hồ chống người bất đồng chính kiến. Luật đất đai. Luật biểu tình.

Bốn vấn đề này tại sao phải làm, là để cải thiện hình ảnh VN trong mắt quốc tế và tháo gỡ những "ngòi nổ" từ những mâu thuẫn và sự phẫn nộ kéo dài trong nhân dân.

Biểu quyết đưa Trung Cộng ra tòa án quốc tế. Tại sao, bởi vì thời hiệu 50 năm để có thể khởi kiện vụ Trung Quốc đánh chiếm Hoàng Sa sắp hết. Tiếp theo là Trường Sa. Đồng thời cũng là tín hiệu để chứng tỏ với thế giới và người dân rằng nhà nước VN muốn thay đổi, mạnh mẽ hơn trong quan hệ với Trung Quốc.

Tóm lại, hãy luôn luôn đặt sinh mạng người dân, lợi ích của nhân dân, của đất nước lên trên, chứ không phải lợi ích của một thiểu số càng không phải lợi ich của riêng đảng, thì sẽ có những quyết sách, những điều luật đúng đắn, hợp lòng dân, giúp cho đất nước phát triển.

Ý kiến khác cần lưu tâm?

BBC: Từ phiên họp mà Quốc hội Việt Nam đang tái nhóm họp này, cho tới Đại hội 13 của ĐCSVN và các kỳ bầu cử Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp dự kiến sang năm, quý vị có ý kiến gì thêm?

Phó Giáo sư Nguyễn Hoàng Ánh: Về công tác soạn thảo, xây dựng các đạo luật, hiện nay Luật Biểu tình và Luật về Hội vì đây là quyền đã được quy định trong Hiến pháp và đến nay vẫn chưa được ban hành, làm hạn chế quyền biểu đạt và tự do lập hội đoàn của người dân. Để nâng cao chất lượng lập pháp, cũng như vai trò, chức năng của Quốc hội, trong đó có giám sát đảm bảo việc thực thi luật pháp, hiến pháp kể cả tư pháp, Quốc hội và các Đại biểu Quốc hội Việt Nam, theo ý tôi vì VN là nước đi sau cho nên Quốc hội và các Đại biểu nên tham khảo nội dung, cách thức ban hành và cả cách thức thực thi của các nước đi trước, như vậy sẽ tránh được những sai lầm ấu trĩ vì thiếu thực tế.

Vừa qua Hội nghị Trung ương 12 khóa XII của BCHTƯ của ĐCSVN đã họp về vấn đề nhân sự và phương án nhân sự cấp cao của Đảng, nhưng cũng chỉ đạo, định hướng cả vấn đề nhân sự, bầu cử của Quốc hội và Hội đồng Nhân dân các cấp của Việt Nam dự kiến vào sang năm (2021), tôi không có ý kiến vì đã chỉ đạo thì không còn tự do bầu cử nữa rồi.

Còn hướng tới sự kiện được dự kiến của Đảng CSVN là Đại hội 13 vào sang năm, nếu có điều gì công luận và người dân cũng quan tâm, kỳ vọng xử lý, thì theo tôi chống tham nhũng và cải cách triệt để bộ máy nhà nước để sử đụng đúng người, đúng việc và hiệu quả hơn là điều đáng lưu ý.

Việt Nam đang sống trong những ngày bớt lo vì Covid-19Bản quyền hình ảnhGETTY IMAGESImage captionViệt Nam đang sống trong những ngày bớt lo vì Covid-19

Đạo diễn Song Chi: Theo tôi, về đối ngoại, mối quan hệ với Trung Quốc luôn luôn là mối quan tâm nhất của người dân. Trong lĩnh vực kinh tế, người dân rất lo ngại hiện tượng doanh nghiệp Trung Quốc thâu tóm dự án nhạy cảm như bất động sản, năng lượng, tài nguyên, thương mại điện tử…

Với tốc độ thu hút vốn đầu tư nước ngoài gia tăng mạnh mẽ, cùng cơ chế trải thảm đỏ, thông thoáng về thủ tục, ưu đãi đầu tư (thuế, đất đai), những năm qua, Việt Nam đã kéo được hàng loạt tập đoàn lớn, làm thay đổi bộ mặt của đất nước, tuy nhiên, nhiều dự án có sự góp mặt của các doanh nghiệp Trung Quốc để lại nhiều rủi ro, hệ lụy và nguy cơ với an ninh quốc gia. Điểm nóng gần đây là thành phố Đà Nẵng. Trên thực tế, các doanh nghiệp TQ thâu tóm nhiều dự án nhưng đa phần là có lợi cho họ, ngược lại lợi thì ít, thậm chí chả có lợi gì cho phía VN mà còn gây hại nặng nề về ô nhiễm môi trường, làm cạn kiệt quỹ đất, trong một số dự án ở góc độ kinh tế cũng lỗ.

Về độc lập, chủ quyền, gần đây bất chấp đại dịch hoành hành ở Trung Quốc và khắp thế giới, Bắc Kinh tiếp tục có những hành động ngang ngược hiếu chiến trên biển Đông, phía VN đã có công hàm phản đối. Người dân muốn hỏi bao giờ thì VN tiến hành đưa Trung Quốc ra tòa án quốc tế về vụ Hoàng Sa-Trường Sa lẫn những hành vi vi phạm chủ quyền của VN trên biển Đông?

Luật Đặc khu bị phản đối, nhưng sao VN quyết mở khu kinh tế Vân Đồn?

Ông Nguyễn Tường Thụy ‘bị công an bắt giữ’

Còn về vấn đề Đảng CSVN chỉ đạo nhân sự và bầu bán Quốc hội, hội đồng nhân dân các cấp và hướng tới đại hội 13 đó, nếu có xảy ra vào sang năm, thì tôi có ý kiến như sau:

Không có gì ngạc nhiên về việc chỉ đạo nhân sự và bầu bán Quốc hội, đại biểu hội đồng nhân dân các cấp, bởi vì ở VN đảng Cộng sản đứng cao hơn tất cả và kiểm soát cả 3 nhánh từ lập pháp, hành pháp, tư pháp nghĩa là từ quốc hội, chính phủ cho tới tòa án. Đảng chỉ đạo, định hướng, can thiệp vào tất cả, từ khâu nhân sự, bầu cử trở đi. Đó là lý do vì sao VN là một quốc gia độc tài toàn trị, và những hạn chế của một chế độ độc tài độc đảng như thế nào thì chúng ta quá rõ.

Với đảng cộng sản VN ở Đại hội đó nếu có, thì việc mong muốn hay yêu cầu họ thay đổi mô hình thể chế chính trị để chuyển đổi thành một quốc gia tự do dân chủ, đa đảng, tam quyền phân lập là điều bất khả. Ngược lại, về phía người dân, mong muốn yêu cầu ở họ những điều đó là hết sức ngây thơ.

Trước mắt, chúng ta chỉ có thể mong rằng họ theo dõi những chuyển động của chính trường quốc tế để thấy rằng thế giới tiến bộ đã thấy rõ hơn bản chất của nhà cầm quyền Trung Quốc, mà đại dịch VOVID-19 chỉ là một sự kiện thêm vào, và chắc chắn trong thời gian tới nhiều quốc gia dân chủ trên thế giới sẽ thay đổi chính sách của mình đối với Trung Cộng, trong làm ăn kinh tế lẫn trong ngoại giao. VN cần phải đón bắt những sự thay đổi đó để một mặt, cải thiện hình ảnh, cải thiện môi trường kinh tế để đón nhận làn sóng các nước chuyển hướng đầu tư kinh doanh từ TQ sang nước khác, mặt khác, để "thoát Trung". Bài học lịch sử bao nhiêu lâu nay đã chứng tỏ là với Bắc Kinh, càng nhịn nhục, quỵ lụy thì họ càng lấn tới mà thôi.

Cuối cùng, tôi nghĩ rằng mong muốn thứ hai đó là hãy đặt quyền lợi của đất nước, dân tộc lên trên hết.

Virus-free. www.avast.com

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s